Beint ß lei­arkerfi vefsins

FŠ­ingarorlofssjˇ­ur

Fæðingarorlof
Foreldrar öðlast rétt til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði eftir að hafa verið samfellt í 6 mánuði á innlendum vinnumarkaði fyrir fæðingardag barns eða þann tíma þegar barn kemur inn á heimili við ættleiðingu eða varanlegt fóstur. Starfshlutfall í hverjum mánuði þarf að vera a.m.k. 25%.

Undanþága frá 6 mánuðum á innlendum vinnumarkaði

Þegar foreldri hefur starfað á innlendum vinnumarkaði a.m.k. síðasta mánuðinn á ávinnslutímabilinu skal Vinnumálastofnun, að því marki sem nauðsynlegt er, taka tillit til starfstímabila þess sem starfsmanns eða sjálfstætt starfandi einstaklings í öðru aðildarríki að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið, Norðurlandasamningum um almannatryggingar, stofnanasamningi Fríverslunarsamtaka Evrópu eða samningi milli ríkisstjórnar Íslands annars vegar og ríkisstjórnar Danmerkur og heimastjórnar Færeyja hins vegar á ávinnslutímabilinu enda hafi störf foreldris veitt foreldrinu rétt samkvæmt lögum þess ríkis um fæðingarorlof. Skilyrði er að foreldri hafi hafið störf á innlendum vinnumarkaði innan tíu virkra daga frá því að það hætti störfum á vinnumarkaði í öðru ríki innan Evrópska efnahagssvæðisins, í öðru Norðurlandaríki, í öðru EFTA-ríki eða í Færeyjum. Foreldri skal láta tilskilin vottorð um áunnin starfstímabil og tryggingatímabil í öðru ríki í samræmi við ákvæði samninganna fylgja með umsókn um greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði.

Starfshlutfall foreldris
Sé foreldri ekki í sama starfshlutfalli á 6 mánaða samfelldu tímabili fyrir fæðingardag barns skal miða við meðaltal starfshlutfalls yfir tímabilið. Þó má foreldri aldrei vera í minna en 25% starfshlutfalli í hverjum mánuði.

  • 86-172 vinnustundir í mánuði jafngilda 50 - 100% starfi.
  • 43 - 85 vinnustundir í mánuði jafngilda 25 - 49% starfi.

Starfshlutfall sjálfstætt starfandi einstaklings, þess sem vinnur í eigin fyrirtæki, fyrirtæki maka eða nákomins venslamanns, er metið eftir viðmiðunarreglum ríkisskattstjóra um reiknað endurgjald. Starfshlutfall foreldris sem hefur fengið greiddar atvinnuleysisbætur eða sjúkra-/slysadagpeninga reiknast út frá því hlutfalli sem tekið er mið af við útreikning þeirra greiðslna. Heilsdagsgæsla eins barns telst vera fjórðungur úr starfi þegar dagmæður eiga í hlut. Vinnuframlag maka bónda á búi er metið sem 50% af starfshlutfalli bóndans þegar maki er hvorki formlega skráður sem aðili að búrekstri né starfar utan bús.

Foreldri skal sækja um greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði í síðasta lagi sex vikum fyrir áætlaðan fæðingardag barns. Umsóknin skal vera sameiginleg fyrir verðandi foreldra sæki þeir báðir um greiðslur. Umsóknin skal vera undirrituð af vinnuveitendum tilvonandi foreldra til staðfestingar á að þeir hafi samþykkt fyrirhugaða töku fæðingarorlofs.

Greiðslur

  • Mánaðarleg greiðsla Fæðingarorlofssjóðs til starfsmanns í fæðingarorlofi skal nema 80% af meðaltali heildarlauna og skal miða við tólf mánaða samfellt tímabil sem lýkur sex mánuðum fyrir fæðingarmánuð barns eða þann mánuð sem barn kemur inn á heimili við frumættleiðingu eða töku í varanlegt fóstur.
  • Mánaðarleg greiðsla Fæðingarorlofssjóðs til sjálfstætt starfandi einstaklings skal nema 80% af meðaltali reiknaðs endurgjalds sem greitt hefur verið tryggingagjald og skal miða við tekjuárið á undan fæðingarári barns eða því ári er barn kemur inn á heimili við frumættleiðingu eða töku í varanlegt fóstur.
  • Mánaðarleg greiðsla Fæðingarorlofssjóðs til foreldris sem er bæði starfsmaður og sjálfstætt starfandi einstaklingur skal nema 80% af meðaltali heildarlauna og reiknaðs endurgjalds sem greitt hefur verið tryggingagjald af. Starfi viðkomandi foreldri sem starfsmaður í 50% eða hærra starfshlutfalli skal miða við viðmiðunartímabil starfsmanns. Að öðrum kosti skal miða við viðmiðunartímabil sjálfstætt starfandi einstaklings.
  • Greiðslur eru inntar af hendi eftir á, fyrir undanfarandi mánuð eða hluta úr mánuði, fyrsta virkan dag hvers mánaðar og eru þær staðgreiðsluskyldar. Fyrsta greiðsla á sér þá stað við upphaf næsta mánaðar eftir að fæðingarorlof foreldris hefst

Sjálfstæður/sameiginlegur réttur foreldra
Að ákveðnum skilyrðum uppfylltum á hvort foreldri um sig sjálfstæðan og óframseljanlegan rétt til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði í allt að þrjá mánuði. Foreldrar eiga þar að auki sameiginlegan rétt til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði í þrjá mánuði til viðbótar sem annað foreldrið getur tekið í heild eða þeir skipt á milli sín. Foreldrar geta fengið greiðslur á sama tíma eða mismunandi tímabilum. Sæki báðir verðandi foreldrar um greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði er umsókn þeirra sameiginleg og undirrituð af þeim báðum. Skilyrði greiðslna er að störf séu lögð niður á meðan greiðslur vara.

  • Réttur foreldra barna til fæðingarorlofs sem fæðast, eru ættleidd eða tekin í varanlegt fóstur 1. janúar 2013 eða síðar fellur niður við 24 mánaða aldur barns.

Yfirfærsla réttinda milli foreldra

  • Ef annað foreldrið andast eftir fæðingu barns en áður en barn nær 24 mánaða aldri færist sá réttur til fæðingarorlofs sem hinn látni hefur ekki þegar nýtt sér yfir til eftirlifandi foreldris. Við tilfærsluna verður réttur hins látna foreldris að þeim réttindum er hið eftirlifandi foreldri hefur áunnið sér samkvæmt lögunum. Hið sama gildir um einhleypa móður sem hefur gengist undir tæknifrjóvgun eða einhleypt foreldri sem hefur ættleitt barn eða tekið í varanlegt fóstur. Verður þá að berast staðfesting frá þar til bærum aðilum um að móðir hafi verið einhleyp er hún gekkst undir tæknifrjóvgun eða að foreldri hafi verið einhleypt þegar það ættleiddi barnið eða tók í varanlegt fóstur.
  • Ef annað foreldrið andast á meðgöngu barns og barnið fæðist lifandi öðlast hitt foreldrið rétt til fæðingarorlofs í allt að níu mánuði.
  • Foreldri sem er ófært vegna sjúkdóms eða afleiðinga slyss eða afplánunar refsivistar um að annast barn sitt á fyrstu 24 mánuðunum eftir fæðingu þess er heimilt að framselja rétt sinn til fæðingarorlofs sem það hefur ekki þegar nýtt sér til hins foreldrisins að hluta eða öllu leyti. Á þetta við hvort sem foreldrar fara sameiginlega með forsjá barnsins eða ekki. Heimilt er að veita undanþágu frá samþykki foreldris um framsal réttinda þegar foreldri er ófært um að veita samþykki sitt vegna sjúkdóms eða afleiðinga slyss og skal þá Vinnumálastofnun meta hvort skilyrðum um framsal réttindanna sé fullnægt. Ástand foreldris vegna sjúkdóms eða afleiðinga slyss sem leiðir til þess að foreldrið er ófært um að annast barnið á fyrrgreindu tímabili eða veita samþykki sitt um framsal réttinda sinna skal staðfest með læknisvottorði þess sérfræðilæknis sem annast foreldrið. Fangelsismálayfirvöld skulu staðfesta að foreldrið muni afplána refsivist á fyrrgreindu tímabili.

Forsjárlaust foreldri
Ef einungis annað foreldrið fer með forsjá barns getur það gefið skriflegt samþykki sitt fyrir því að forsjárlausa foreldrið hafi umgengnisrétt þann tíma sem það hyggst taka fæðingarorlof. Umsókn verður þó ekki afgreidd fyrr en barn hefur verið feðrað og fyrir liggur fæðingarvottorð útgefið af Þjóðskrá Íslands.

Tilhögun fæðingarorlofs
Foreldrar geta hafið töku fæðingarorlofs allt að einum mánuði fyrir áætlaðan fæðingardag barns. Foreldri á alltaf rétt á að taka fæðingarorlof í einu lagi. Með samkomulagi við vinnuveitanda getur foreldri þó ákveðið að skipta töku fæðingarorlofs á fleiri tímabil og/eða taka það samhliða minnkuðu starfshlutfalli. Þó má aldrei taka orlof skemur en tvær vikur í senn. Móðir verður alltaf að vera í fæðingarorlofi fyrstu tvær vikurnar eftir fæðingu barns og telst sá tími hluti af þeim tíma sem konan á rétt á í fæðingarorlofi. Réttur til töku fæðingarorlofs fellur niður við 24 mánaða aldur barns. Við ættleiðingu eða töku barns yngra en átta ára í varanlegt fóstur miðast greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði við þann tíma þegar barnið kemur inn á heimilið, enda staðfesti barnaverndarnefnd eða aðrir til þess bærir aðilar ráðstöfunina. Ef foreldrar þurfa að sækja barnið til annarra landa getur fæðingarorlofið hafist við upphaf ferðar, enda hafi viðkomandi yfirvöld eða stofnun staðfest að barn fáist ættleitt.

Uppsöfnun og vernd réttinda
Meðan á fæðingarorlofi stendur greiðir foreldri að lágmarki 4% af fæðingarorlofsgreiðslum í lífeyrissjóð og Fæðingarorlofssjóður greiðir að lágmarki 8%. Einnig er foreldri heimilt að greiða í séreignarsjóð (ekki er greitt mótframlag) og félagsgjald til stéttarfélags. Fæðingarorlof reiknast til starfstíma við mat á starfstengdum réttindum.


ReiknivÚl - ˙treikningur grei­slnaSpurt og svara­LŠknagßttViltu lßta gott af ■Úr lei­a ?┌rskur­ir ˙rskur­arnefndar fŠ­ingar- og foreldraorlofsmßlaInternational parentsisland.isNorrŠn vefgßtt um almannatryggingarInformation & applications in other languagesEnska / english

Samskipti

Vinnumálastofnun -
Fæðingarorlofssjóður
Strandgötu 1
530 Hvammstanga
Netfang / Fyrirspurnir
faedingarorlof@vmst.is

Opið er alla virka daga
hjá Fæðingarorlofssjóði á
Hvammstanga frá kl. 09:00 - 15:30.

Í Kringlunni 1 Reykjavík er opið: 
mánudaga - fimmtudaga
kl. 09:00 - 15:00
föstudaga 
kl. 09:00 - 13:00

Símatími er frá 9 - 15 alla virka daga. 

Sími: 515-4800
Fax:   582-4850

Kennitala:
450101 – 3380
Bankaupplýsingar:
111 – 26 – 1800


Stjˇrnbor­

ForsÝ­a vefsins StŠkka letur Minnka letur Senda ■essa sÝ­u Prenta ■essa sÝ­u VeftrÚ Hamur fyrir sjˇnskerta

Mynd

FŠ­ingarorlofssjˇ­ur